m.sc. Daniela Bertić, starszy wykładowca UFGZ; Marja Čolak, wiceprezes HUZEZ; mgr inż. sc. ANKICA KOSOVEC-KRŽELJ, B.Sc. inż. el. Chorwackie stowarzyszenie na rzecz ochrony przed promieniowaniem elektromagnetycznym HUZEZ
PODSUMOWANIE
Ekstensywny rozwój nowych technologii przyniósł dramatyczne pozytywne zmiany na poziomie globalnym w sposobie komunikacji, prowadzenia biznesu i życia codziennego, ale przyniósł także szereg potencjalnych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego i środowiska. Dlatego niezwykle ważne jest odpowiedzialne korzystanie z technologii mobilnych, a także budowanie świadomości możliwych niepożądanych konsekwencji, szczególnie biorąc pod uwagę grupy „bezbronne”, takie jak dzieci i młodzież.
Obowiązujące ustawodawstwo w Chorwacji, jeśli chodzi o ochronę zdrowia ludzi przed coraz bardziej agresywnym narażeniem na pola elektromagnetyczne o częstotliwości radiowej ze stacji bazowych telefonii komórkowej, niestety nie jest zgodne z pozytywną praktyką większości krajów UE. Chorwackie Stowarzyszenie Ochrony Przed Promieniowaniem Elektromagnetycznym (HUZEZ) ostrzega przed tym faktem, prezentując cykl edukacyjnych forów publicznych. w mediach, za pośrednictwem uzasadnionych pism do właściwych instytucji, stara się podnieść świadomość społeczną o istnieniu problemu i zainicjować zmianę rozwiązań prawnych o niewystarczającej jakości.
1. ZALECENIA MIĘDZYNARODOWEJ KOMISJI OCHRONY PRZED PROMIENIOWANIEM NIEJONIZUJĄCYM
Międzynarodowa Komisja ds. Ochrony przed Promieniowaniem Niejonizującym (ICNIRP) wydała w 1998 roku wytyczne (ICNIRP GUIDELINES) i zalecała granice dopuszczalnego promieniowania dla widma częstotliwości 0-300 GHz. Choć w dokumencie wskazano, że limity będą stale aktualizowane zgodnie z nowymi badaniami, limity dla zakresu częstotliwości powyżej 100 kHz, w tym częstotliwości radiowych wykorzystywanych w telefonii komórkowej, nie zostały jeszcze zmienione, mimo że w ciągu ostatnich 15 lat technologie mobilne odnotowały globalną ekspansję. W wytycznych z 1998 roku wyraźnie podkreślono, że proponowane limity opierają się jedynie na krótkotrwałych skutkach termicznych (pobudzenie nerwów i mięśni obwodowych, oparzenia) oraz że przy ich ustalaniu nie uwzględniono wpływu długotrwałego narażenia na zwiększenie ryzyka zachorowania na nowotwory, gdyż dostępna wówczas baza danych nie była wystarczająca do określenia limitów uwzględniających biologiczne skutki dla komórek organizmu ludzkiego.
Cztery lata później ten sam organ wydał dokument ICNIRP STATEMENT 2002, w którym wzywa się do stosowania alternatywnych strategii w celu ograniczenia ryzyka, jeśli dostępne dane wskazujące na możliwe szkodliwe skutki nie są wystarczające do określenia poziomów dopuszczalnych. Tym dokumentem ICNIRP w pewien sposób zdystansował się od własnych zaleceń dotyczących poziomów dopuszczalnych, jako bezpiecznych, jeśli chodzi o potencjalne ryzyko zachorowania na choroby nowotworowe.
2. PUNKTY WIDZENIA ODPOWIEDNICH INSTYTUCJI
2.1 Uchwała Parlamentu Europejskiego
Kwestia wpływu pól elektromagnetycznych na zdrowie człowieka była również rozważana przez Parlament Europejski.
W Uchwale nr. 2252 (INI) przyjęta 4 września 2008 r. stwierdza między innymi:
• Limity narażenia na pola elektromagnetyczne ustalone dla ogółu społeczeństwa są nieaktualne. Nie uwzględniają wpływu technologii informacyjno-komunikacyjnych na grupy szczególnie wrażliwe, takie jak kobiety w ciąży, noworodki i dzieci;
W międzyczasie grupa BIOINITIATIVE w dalszym ciągu intensywnie monitorowała, oceniała i porównywała wyniki wszystkich opublikowanych badań epidemiologicznych i badań naukowych dotyczących wpływu promieniowania EM o niskim natężeniu na zdrowie człowieka. Najnowszy raport, opublikowany w kwietniu 2014 r., ostrzega przed zagrożeniem dla zdrowia, jakie niosą ze sobą technologie bezprzewodowe. Stwierdzono, że badania opublikowane w latach 2012 i 2013 wykazały spójny związek zwiększonego ryzyka wystąpienia glejaka (złośliwego guza mózgu) i nerwiaka nerwu słuchowego w związku z korzystaniem z telefonów komórkowych i bezprzewodowych. Na podstawie istniejącego materiału epidemiologicznego przyjęto opinię, że pola o częstotliwości radiowej należy zakwalifikować jako „znany czynnik rakotwórczy dla człowieka”, czyli należy zmienić klasyfikację WHO z grupy 2B na A.
W powyższym raporcie wskazano, że 65 procent (74 ze 114) opublikowanych badań potwierdza genetyczny wpływ promieniowania o częstotliwości radiowej (uszkodzenie DNA), natomiast 68 procent (144 z 211) badań wykazało wpływ na układ nerwowy. Stwierdza się, że mobilne urządzenia bezprzewodowe (telefony i tablety) są dużym źródłem niepotrzebnego stresu biologicznego dla ciała i umysłu oraz przestrzega się przed koniecznością korzystania w szkołach z przewodowego dostępu do Internetu.
Uchwała nr. 2211 (INI) z 02.04.2009 Parlament UE wyraża pogląd, że technologia bezprzewodowa (telefony komórkowe, Wi-Fi/WiMAX, Bluetooth, telefony stacjonarne DECT) emitująca pola EM może mieć negatywny wpływ na zdrowie człowieka, zwłaszcza młodych ludzi, których mózgi dopiero się rozwijają.
W tej rezolucji Parlament UE:
• potępia agresywne kampanie marketingowe teleoperatorów, które obejmują sprzedaż telefonów komórkowych oraz odpowiednich pakietów przeznaczonych dla dzieci i młodzieży;
• zwraca uwagę na przestrogę i zalecenie, aby w przypadku dzieci nie używać telefonów komórkowych w stopniu przekraczającym rozsądne granice;
• zachęca do prowadzenia szerokiej gamy kampanii mających na celu podniesienie świadomości młodego społeczeństwa na temat konieczności korzystania z zestawów głośnomówiących, prowadzenia jak najkrótszych rozmów, wyłączania telefonów komórkowych, gdy nie są używane, oraz używania ich w obszarach o dobrym sygnale;
2.2 Uchwała Rady Europy
W rezolucji VE nr. 1815 wskazano, że telekomunikacja i telefonia komórkowa „wydają się mieć mniej lub bardziej potencjalnie szkodliwy, nietermiczny, biologiczny wpływ na organizm ludzki, nawet jeśli jest narażony na poziomy niższe niż oficjalne wartości dopuszczalne”.
VE zdecydowanie zaleca stosowanie zasady ostrożności i ostrzega, że oczekiwanie na dokładne dowody naukowe i kliniczne przed podjęciem działań zapobiegających znanym zagrożeniom może wiązać się z bardzo wysokimi kosztami dla zdrowia i gospodarki, podobnie jak w przypadku azbestozy, benzyny ołowiowej i tytoniu.
Uchwała wymaga między innymi:
• podejmowanie wszelkich uzasadnionych środków w celu ograniczenia narażenia na pola elektromagnetyczne, zwłaszcza częstotliwości radiowe z telefonów komórkowych, zwłaszcza dzieci i młodzieży, jako grupy najbardziej narażonej na nowotwory głowy;
• przegląd podstaw naukowych istniejących standardów ICNIRP ze względu na ich poważne ograniczenia;
• kampanie mające na celu podniesienie świadomości na temat zagrożeń wynikających z potencjalnie szkodliwego biologicznego wpływu pól elektromagnetycznych na środowisko i zdrowie ludzi, zwłaszcza młodych ludzi i osób w wieku reprodukcyjnym;
• ochrona osób elektrowrażliwych, cierpiących na zespół nietolerancji pól elektromagnetycznych;
• zachęcanie do badań i rozwoju telekomunikacji opartej na technologiach równie skutecznych, ale mniej szkodliwych dla zdrowia i środowiska;
• ustalenie limitów zapobiegawczych dla długotrwałego narażenia na poziomie 1% bieżących wartości ICNIRP;
3. PRZEPISY PRAWNE W CHORWACJI
Mimo zapewnień, że jest inaczej, Chorwacja ma znacznie gorsze ustawodawstwo dotyczące instalacji stacji bazowych telefonii komórkowej niż inne kraje w Europie, które oprócz przestrzegania dozwolonych limitów promieniowania, stosują również szereg alternatywnych strategii unikania i ograniczania zagrożeń dla zdrowia. Obejmuje to obowiązek przejrzystego komunikowania planów rozwoju sieci mobilnych władzom lokalnym i społeczności lokalnej, uzgadnianie lokalizacji instalacji stacji bazowych, przestrzeganie kryteriów urbanistycznych, estetycznych i krajobrazowych dotyczących rozmieszczenia słupów antenowych i wsporników dachowych w przestrzeni, zgodność z planami przestrzennymi, przygotowanie studiów wpływu na środowisko i/lub zdrowie oraz podobnych dokumentów, które zgodnie z pkt 8.4.4 uchwały VE 1385 zapewniają, że anteny telefonii komórkowej nie będą instalowane wyłącznie i wyłącznie zgodnie z interesem operatorem telekomunikacyjnym, lecz w porozumieniu z administracją lokalną lub regionalną oraz społecznością lokalną, a także stowarzyszeniami zainteresowanych obywateli. Porównawczy przegląd ustawodawstwa wszystkich krajów europejskich znajduje się w opracowaniu „Base Station Planning Permission” opublikowanym przez Światowe Stowarzyszenie Operatorów Mobilnych (GSMA-E). Z tego badania wynika, że Chorwacja jest jednym z zaledwie czterech krajów w Europie (obok Rumunii, Portugalii i Słowacji), w których dyskusja publiczna i konsultacje z władzami samorządowymi nie są obowiązkowe, a ponadto nie są wymagane pozwolenia na budowę ani lokalizację w przypadku montażu wież antenowych na ziemi i stacji bazowych na dachach istniejących budynków. kryteria odległości od budynków mieszkalnych, szkół czy przedszkoli oraz wysokości w stosunku do otaczającej zabudowy. Wbrew punktowi 8.3.1 Rady Europy nie prowadzi się kampanii informacyjnych skierowanych do nauczycieli, rodziców i dzieci, których celem byłoby podniesienie świadomości na temat mniej ryzykownych sposobów korzystania z telefonów komórkowych, jakie zaleca Rezolucja Parlamentu Europejskiego 2211(INI).
4. INICJATYWY OBYWATELSKIE I STOWARZYSZENIA SPOŁECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO
Agresywne instalowanie stacji bazowych w gęsto zaludnionych obszarach wyłącznie mieszkalnych, w bezpośrednim sąsiedztwie szkół, przedszkoli i obiektów socjalnych, w których przebywają grupy szczególnie wrażliwe, prowadzi do spontanicznego niezadowolenia obywateli i inicjatyw mających na celu określenie zasad wdrażania tego typu obiektów w przestrzeni. Teleoperatorzy mają standardową odpowiedź – przestrzegamy prawa Republiki Chorwacji, posiadamy wszelkie niezbędne pozwolenia od właściwych instytucji”. Nie twierdzą, że potrzebne jest im jedynie zezwolenie Ministra Zdrowia, które przy stosunkowo wysokich granicach dopuszczalnego promieniowania stacje bazowe makrokomórek instalowane na domach jednorodzinnych w odległości około 10 metrów od okien i balkonów w sąsiedztwie uzyskują bez problemu oraz zgodę właściciela dachu lub gruntu. Inna standardowa odpowiedź brzmi: „nie ma naukowych dowodów na to, że poziom promieniowania emitowanego przez telefony komórkowe jest szkodliwy dla zdrowia ludzkiego”.
HUZEZ jako stowarzyszenie działające na poziomie krajowym stara się podnosić poziom świadomości obywateli Chorwacji o konieczności stosowania zasady ostrożności i respektowania zaleceń właściwych instytucji UE. Mając na uwadze, że w Chorwacji nie ma publicznie dostępnych danych na temat zainstalowanych źródeł promieniowania niejonizującego oraz wyników pomiarów emisji ich pól elektromagnetycznych, HUZEZ umieścił na swojej stronie internetowej interaktywną mapę, na której obywatele mogą zgłaszać problemy związane z promieniowaniem elektromagnetycznym, wpisać lokalizację i zamieścić zdjęcie. Duża liczba wniosków doskonale ilustruje chaotyczną sytuację w całym kraju. Choć w obliczu rosnącego niezadowolenia i krytyki ze strony społeczeństwa, pozwolenia na budowę były w Chorwacji wymagane do 2009 roku, następnie w 2011 roku zniesiono je dla słupa antenowego ze stacją bazową. 2014 r. na „słup antenowy sprzętu łączności elektronicznej, w tym sprzętu komunikacji elektronicznej”. Ministerstwo Zdrowia nowym Regulaminem z 2014 roku podwoiło limity dopuszczalnego promieniowania w przypadku narażenia zawodowego pracowników, zniosło limit dobowy do maksymalnie 8 godzin, a wprowadzając w obszarach zaludnionych określenie „przestrzeń publiczna” zawęziło obszar „zwiększonej wrażliwości” oraz podnosząc limit praktycznie do poziomu ICNIRP, całkowicie zawiesiło zasadę ostrożności w tych obszarach.
naruszyła obowiązującą Dyrektywę PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO i RADY 2013/35/UE z dnia 26 czerwca 2013 roku, która określa minimalne standardy bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie narażenia pracowników na działanie pól elektromagnetycznych i która nie pozwala na pogorszenie istniejących standardów ochrony w jej państwach członkowskich. W związku z tym w maju 2015 roku HUZEZ złożył skargę do Ministra Zdrowia Republiki Chorwacji.
Zgodnie z obowiązującym w Republice Chorwacji ustawodawstwem odpowiednie ministerstwa na pierwszym planie stawiają interesy komercyjne operatorów telekomunikacyjnych, kosztem prawa do przejrzystej informacji oraz udziału społeczności lokalnej i władz lokalnych w wyborze lokalizacji pod instalację stacji bazowych – co robić? Odpowiedź brzmi – wzmocnienie stowarzyszeń społeczeństwa obywatelskiego, zaangażowanie zainteresowanej opinii publicznej, przejrzysta komunikacja ze społecznością lokalną i organami samorządu terytorialnego. Media mogą również odegrać kluczową rolę w podnoszeniu świadomości na temat potencjalnych zagrożeń dla zdrowia wynikających z nadmiernego korzystania z telefonów komórkowych.
ZNACZENIE I ROLA SPOŁECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO W ZMIANACH LEGISLACYJNYCH DOTYCZĄCYCH INSTALACJI STACJI BAZOWYCH
Mgr inż. Daniela Bertic, starszy wykładowca UFGZ, Marja Colak, wice HUZEZ, mgr inż. sc. ANKICA Kosovec-KRŽELJ, licencjat inż. el. , Chorwackie Stowarzyszenie Ochrony Promieniowania Elektromagnetycznego HUZEZ
ABSTRAKCJA
Szeroki rozwój nowych technologii przyniósł dramatyczne pozytywne zmiany na poziomie globalnym w komunikacji, biznesie i życiu codziennym, ale także przyniósł szereg potencjalnych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego i środowiska. Dlatego niezwykle ważne jest odpowiedzialne korzystanie z technologii mobilnych, a także podnoszenie świadomości na temat możliwych negatywnych konsekwencji, szczególnie z uwzględnieniem grup „bezbronnych”, takich jak dzieci i młodzież.
Obecne ustawodawstwo w Chorwacji, jeśli chodzi o ochronę zdrowia ludzi poprzez coraz bardziej agresywne narażenie na pola elektromagnetyczne o częstotliwości radiowej ze stacji bazowych telefonii komórkowej, niestety nie jest zgodne z dobrymi praktykami większości krajów UE. Fakt ten ostrzega Chorwackie Stowarzyszenie Ochrony Przed Promieniowaniem Elektromagnetycznym (HUZEZ), że poprzez serię edukacyjnych forów publicznych, wystąpień w mediach, argumentowano pismami do właściwych instytucji, próbując podnieść świadomość społeczną na temat problemu i zainicjować zmiany kiepskiej jakości rozwiązań prawnych.
Pierwsze zalecenia Międzynarodowej Komisji ds. Ochrony przed Promieniowaniem Niejonizującym
Międzynarodowa Komisja ds. Ochrony przed Promieniowaniem Niejonizującym (ICNIRP) wydała w 1998 r. wytyczne (wytyczne ICNIRP) i zalecała granice dopuszczalnego promieniowania dla zakresu częstotliwości 0-300 GHz. Chociaż w dokumencie stwierdza się, że zgodnie z nowymi badaniami granice są stale aktualizowane, granica dotycząca zakresu częstotliwości powyżej 100 kHz przy wprowadzaniu częstotliwości radiowych używanych przez telefony komórkowe nie została jeszcze zmieniona, chociaż w ciągu ostatnich 15 lat technologia mobilna doświadczyła globalnej ekspansji. W wytycznych z 1998 roku wyraźnie podkreślono, że proponowane limity opierają się jedynie na krótkotrwałych efektach termicznych (bodźce nerwów i mięśni obwodowych, oparzenia) i że przy ich ustalaniu nie wzięto pod uwagę skutków długotrwałego narażenia na zwiększone ryzyko zachorowania na nowotwory, gdyż dostępne wówczas dane nie były wystarczające do określenia granic, w których uwzględniane byłyby skutki biologiczne na komórki organizmu ludzkiego.
Cztery lata później ten sam organ wydał dokument ICNIRP STATEMENT 2002, który wymagał zastosowania alternatywnych strategii ograniczania ryzyka, jeśli dostępne informacje wskazują, że możliwe szkodliwe skutki nie są wystarczające do określenia poziomów progowych. Dokument ten ICNIRP w pewnym sensie zdystansował się od własnych zaleceń poziomów progowych, jako bezpiecznych, jeśli chodzi o możliwe ryzyko nowotworów.
2 STANOWISKO właściwe instytucje 2.1 Uchwała Parlamentu Europejskiego
Zagadnienie wpływu pól elektromagnetycznych na zdrowie człowieka było przedmiotem dyskusji w Parlamencie UE.
W Uchwale nr. Rozporządzenie nr 2252 (INI) przyjęte 04.09.2008 stwierdza m.in.:
• ustalone dla ogółu społeczeństwa limity narażenia na pola elektromagnetyczne są nieaktualne. Nie uwzględniają wpływu technologii informacyjno-komunikacyjnych na grupy bezbronne, takie jak kobiety w ciąży, niemowlęta i dzieci;
• wyraził duże zaniepokojenie BIOINITIATIVE Raport dotyczący pól elektromagnetycznych, który podsumowuje ponad 1500 badań na ten temat i wskazuje na zagrożenia dla zdrowia wynikające z emisji z telefonów komórkowych (telefony komórkowe, Wi-Fi / WiMAX, Bluetooth, telefony stacjonarne DECT); W międzyczasie grupa BIOINITIATIVE kontynuowała intensywne monitorowanie, ocenę i porównywanie wyników wszystkich opublikowanych badań epidemiologicznych i naukowych dotyczących wpływu promieniowania EM o niskim natężeniu na zdrowie człowieka. Najnowszy raport, opublikowany w kwietniu 2014 r., ostrzega przed zagrożeniami dla zdrowia związanymi z technologiami bezprzewodowymi. Stwierdzono, że badanie opublikowane w 2012 i 2013 r. wykazało spójny związek między zwiększonym ryzykiem wystąpienia glejaka (złośliwego guza mózgu), a także nerwiaka nerwu słuchowego w przypadku korzystania z telefonów komórkowych i bezprzewodowych. Na podstawie istniejących dowodów epidemiologicznych przyjęto pogląd, że pola o częstotliwości radiowej należy zaklasyfikować jako „znany czynnik rakotwórczy dla człowieka”, bądź zmienić klasyfikację WHO z grupy 2B w A..
We wspomnianym raporcie wskazano, że 65 proc. (74 ze 114) opublikowanych badań potwierdzających genetyczny wpływ promieniowania o częstotliwości radiowej (uszkodzenia DNA), natomiast w 68 proc. (144 z 211) badań określono wpływ na układ nerwowy. Zarzuca się, że mobilne urządzenia bezprzewodowe (telefony i tablety) stanowią główne źródło niepotrzebnego stresu biologicznego dla ciała i umysłu oraz podkreślają potrzebę korzystania z przewodowego dostępu do Internetu w szkołach.
Uchwała nr. 2211 (INI) 02.04.2009 Parlament UE wyraził pogląd, że technologia bezprzewodowa (telefony komórkowe, Wi-Fi/WiMAX, Bluetooth, telefony stacjonarne DECT) emitująca pola elektromagnetyczne może mieć niekorzystny wpływ na zdrowie człowieka, zwłaszcza młodych ludzi, których mózgi dopiero się rozwijają. W uchwale tej Parlament UE:
• potępia agresywną kampanię marketingową teleoperatora polegającą na sprzedaży telefonów komórkowych oraz pakietów świątecznych dla dzieci i młodzieży;
• zwraca uwagę na przestrogę i zalecenie, aby w przypadku dzieci nie używać telefonów komórkowych w stopniu przekraczającym rozsądne granice;
• promuje szeroką gamę akcji mających na celu podniesienie świadomości młodego społeczeństwa w zakresie konieczności korzystania z zestawów głośnomówiących, jak najkrótszego czasu trwania rozmowy, wyłączania telefonów komórkowych, gdy nie są używane oraz w obszarach o dobrym zasięgu;
• wzywa państwa członkowskie do pójścia za przykładem Szwecji i uznania osób cierpiących na nadwrażliwość elektryczną w celu zapewnienia im odpowiedniej ochrony i równych szans rozwoju;
2.2 Uchwała Rady Europy
W Uchwale nr VE. 1815 wskazano, że telekomunikacja i telefonia komórkowa „wydają się mieć mniej lub bardziej potencjalnie szkodliwe, nietermiczne, biologiczne skutki dla organizmu ludzkiego, nawet przy poziomach narażenia niższych niż oficjalne wartości dopuszczalne”. Rada Europy zdecydowanie zaleciła stosowanie zasady ostrożności i przestrzegła, że czekanie na dokładne dowody naukowe i kliniczne przed podjęciem działań zapobiegających dobrze znanym zagrożeniom może wiązać się z bardzo wysokimi kosztami dla zdrowia i gospodarki, podobnie jak miało to miejsce w przypadku azbestozy, benzyny ołowiowej i tytoniu.
Uchwała wzywa m.in.:
• podjęcie wszelkich uzasadnionych działań w celu ograniczenia narażenia na pola elektromagnetyczne, zwłaszcza częstotliwości radiowe telefonów komórkowych, zwłaszcza dzieci i młodzieży, a także najwyższe ryzyko nowotworów głowy;
• dokonać przeglądu podstaw naukowych istniejących standardów ICNIRP ze względu na ich poważne ograniczenia;
• kampanie mające na celu podniesienie świadomości na temat zagrożeń wynikających z potencjalnie szkodliwego biologicznego wpływu pól elektromagnetycznych na środowisko i zdrowie ludzi, zwłaszcza młodych ludzi w wieku reprodukcyjnym;
• ochrona osób elektrowrażliwych cierpiących na zespół nietolerancji pól elektromagnetycznych;
• promowanie badań i rozwoju technologii telekomunikacyjnych, które są równie skuteczne, ale mniej szkodliwe dla zdrowia i środowiska;
• ustalenie limitu zapobiegawczego dla narażenia długoterminowego na 1% aktualnej wartości ICNIRP;
3. LEGALNE W CHORWACJI
Wbrew zapewnieniom, Chorwacja ma znacznie niższą jakość ustawodawstwa dotyczącego zakładania stacji bazowych telefonii komórkowej niż inne kraje w Europie, które oprócz przestrzegania dopuszczalnych limitów promieniowania oraz stosują szereg alternatywnych strategii unikania i ograniczania zagrożeń dla zdrowia. Obejmuje to obowiązek przejrzystych planów komunikacji rozwoju sieci komórkowych z lokalną administracją i społecznością lokalną, uzgodnienia lokalizacji stacji bazowych, przestrzegania kryteriów urbanistycznych, estetycznych i krajobrazowych, masztów noclegowych i akceptacji dachu w przestrzeni, harmonizacji z planowaniem przestrzennym, studium wpływu rozwoju na środowisko i/lub zdrowie oraz podobnych dokumentów, co zgodnie z paragrafem 8.4.4 uchwały VE 1385 zapewnia, że wieża telefonii komórkowej nie będzie stawiana wyłącznie i wyłącznie w interesie operatorów cieląt, ale w porozumieniu z lokalnymi i samorządy regionalne i społeczność kosmiczna oraz stowarzyszenia zainteresowanych obywateli. Przegląd porównawczy ustawodawstwa wszystkich krajów Europy przedstawiono w opracowaniu „Base Station Planning Permission” wydanym przez Światowe Stowarzyszenie Operatorów Mobilnych (GSMA-E). Z tego badania wynika, że Chorwacja jest jednym z zaledwie czterech krajów w Europie (obok Rumunii, Portugalii i Słowacji), w którym nie obowiązują obowiązkowe wysłuchania publiczne i konsultacje z organami samorządu terytorialnego, a także stawianie naziemnych wież antenowych i stacji bazowych na dachach istniejących budynków nie wymaga pozwolenia na budowę.
Chorwacja nie przewiduje żadnych możliwych kryteriów odległości od budynków mieszkalnych, szkół i przedszkoli oraz wysokości w stosunku do otaczającej zabudowy.
W Chorwacji, niezgodnie z sekcją 8.3.1. Rezolucją Rady Europy 1385, nie należy prowadzić kampanii informacyjnych za pośrednictwem ministerstw zdrowia, edukacji i ochrony środowiska skierowanych do nauczycieli, rodziców i dzieci, mających na celu ostrzeganie o specyficznych zagrożeniach wynikających z długotrwałego korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń emitujących promieniowanie o częstotliwości radiowej. Nie zachęcam do żadnej kampanii podnoszącej świadomość na temat mniej ryzykownych sposobów korzystania z telefonów komórkowych, zalecanych przez Uchwałę Parlamentu Europejskiego nr 2211 (INI).
4. Inicjatywy obywatelskie i organizacje społeczeństwa obywatelskiego
Agresywne zakładanie stacji bazowych w gęsto zaludnionych obszarach wyłącznie mieszkalnych, w pobliżu szkół, przedszkoli i obiektów o przeznaczeniu społecznym, w których przebywają grupy wrażliwe, prowadzące do spontanicznego niezadowolenia obywateli i inicjatywy mające na celu określenie zasad wdrażania tego typu obiektów w przestrzeni. Operatorzy cieląt mają standardową odpowiedź: „przestrzegamy prawa Republiki Chorwacji, mamy wszelkie niezbędne pozwolenia od właściwej instytucji”. Kiedy to nie oznacza, że powinni jedynie udzielić zezwolenia Ministra Zdrowia, które biorąc pod uwagę stosunkowo wysokie limity dopuszczalnego promieniowania, nie ma problemu z uzyskaniem stacji bazowej makrokomórek na domach jednorodzinnych w odległości 10 metrów od okien i balkonów w sąsiedztwie oraz pozwoleniem na dach lub działkę. Inna standardowa odpowiedź brzmi: „nie ma naukowych dowodów na to, że poziom promieniowania emitowanego przez urządzenia mobilne jest szkodliwy dla zdrowia ludzkiego”.
2B ALBO 2B – PANDORINA KUITJA ” „2B ALBO NIE 2B – PUSZKA PANDORY”
HUZEZ, jako organizacja działająca na poziomie krajowym, starając się podnosić świadomość obywateli Chorwacji o konieczności stosowania zasady ostrożności oraz uwzględniając odpowiednie zalecenia instytucji UE, mając na uwadze, że Chorwacja nie dysponuje publicznie dostępnym zbiorem danych o źródłach promieniowania jonizującego, a nie o wynikach pomiarów emisji ich pól elektromagnetycznych, HUZEZ uruchomiło interaktywną mapę, na której obywatele mogą zgłaszać problemy związane z promieniowaniem elektromagnetycznym. Duża liczba wniosków stanowi wyraźną ilustrację chaotycznych warunków w całym kraju. Ministerstwo Zdrowia i Budownictwa, choć w obliczu rosnącego niezadowolenia i krytyki ze strony opinii publicznej, zmniejszającej je na tyle, na ile pozwala obecna sytuacja, zostało najpierw wyeliminowane przy odbiorze dachu, a w 2014 r. za „czułość masztu na sprzęt łączności elektronicznej” i podniesienie limitów ICNIRP praktycznie całkowicie zawiesiło w nich podstawowe środki ostrożności obszary.
Naruszyło to obowiązującą Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/35/UE z dnia 26.06.2013g., która określa minimalne standardy bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie narażenia pracowników na ryzyko pola elektromagnetycznego i która nie pozwala na obniżenie dotychczasowych standardów jej członków. Termin HUZEZ przypada na maj 2015 r. Komisja Europejska złożyła skargę do Ministerstwa Zdrowia Chorwacji. Otrzymaliśmy informację, że wniosek został zarejestrowany, jednak na odpowiedź czekamy jeszcze pół roku. organ rządowy w zakresie wyboru lokalizacji komórek bazowych.
Właściwe instytucje UE zazwyczaj wydają zalecenia i wytyczne, ale pozostawiają swoim członkom niezależną decyzję o poziomach promieniowania i innych mechanizmach ochrony przed polami elektromagnetycznymi urządzeń mobilnych i mediów, które mogą odegrać kluczową rolę.
{newsletter_subscriber
