ORAZ PODSTAWOWE POSTANOWIENIA
Ta ustawa reguluje warunki i środki ochrony zdrowia ludzkiego oraz ochrony środowiska przed szkodliwym działaniem promieniowania niejonizującego przy korzystaniu ze źródeł promieniowania niejonizującego.
Ochrona przed narażeniem zawodowym na źródła promieniowania niejonizującego nie jest przedmiotem tej ustawy.
Niektóre terminy użyte w tym prawie mają następujące znaczenie:
1) promieniowanie niejonizujące to promieniowanie elektromagnetyczne o energii fotonów mniejszej niż 12,4 eV. Należą do nich: promieniowanie ultrafioletowe lub ultrafioletowe (długości fal 100-400 nm), promieniowanie widzialne (długości fal 400-780 nm), promieniowanie podczerwone (długości fal 780 nm - 1 mm), promieniowanie o częstotliwości radiowej (częstotliwości 10 kHz - 300 GHz), pola elektromagnetyczne niskich częstotliwości (częstotliwości 0-10 kHz) oraz promieniowanie laserowe. Do promieniowania niejonizującego zalicza się ultradźwięki lub dźwięki o częstotliwości wyższej niż 20 kHz;
2) źródło promieniowania niejonizującego to urządzenie, instalacja lub obiekt, który emituje lub może emitować promieniowanie niejonizujące;
3) źródło promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu to źródło, które może być niebezpieczne dla zdrowia ludzkiego, biorąc pod uwagę najlepsze dostępne dane naukowe;
4) obiekt zawierający źródło promieniowania niejonizującego to obiekt, w którym wytwarzane lub wykorzystywane są źródła promieniowania niejonizującego;
5) Granica narażenia na promieniowanie niejonizujące to maksymalna dopuszczalna wartość natężenia pola w otoczeniu, określona normą lub innym przepisem. Limit ten nie dotyczy pacjentów przebywających w placówkach opieki zdrowotnej, w których stosowana jest kontrolowana terapia medyczna lub procedura diagnostyczna;
6) strefa niebezpiecznego promieniowania to przestrzeń wokół źródła promieniowania niejonizującego, w której natężenie promieniowania niejonizującego przekracza zalecany limit;
7) środowisko życia to zbiór wartości naturalnych i stworzonych, których złożone wzajemne powiązania tworzą środowisko, tj. przestrzeń i warunki życia;
8) Populacja składa się z osób w każdym wieku, płci i stanie zdrowia, które wykonują wszystkie czynności życiowe. Osoby te nie muszą mieć świadomości, że są narażone na promieniowanie niejonizujące i nie muszą znać szkodliwych skutków tego promieniowania;
9) operator lub operator to osoba pracująca ze źródłami lub nadzorująca pracę źródeł promieniowania niejonizującego;
10) ochrona przed promieniowaniem niejonizującym obejmuje zestaw środków i procedur zapobiegających lub ograniczających szkodliwe skutki promieniowania niejonizującego w środowisku;
11) badanie promieniowania pochodzącego ze źródeł promieniowania niejonizującego polega na pomiarze i w razie potrzeby obliczeniu parametrów pola oraz jego przestrzennego rozkładu w środowisku;
12) zdarzenie awaryjne to nieplanowane zdarzenie, w którym na skutek błędu ludzkiego lub awarii sprzętu wystąpił lub mógł wystąpić szkodliwy wpływ promieniowania niejonizującego na zdrowie ludzkie.
Regulacja ochrony przed promieniowaniem niejonizującym opiera się na następujących zasadach:
1) zasada zakazu - niedopuszczalne jest narażenie na promieniowanie niejonizujące powyżej przepisowego limitu oraz niepotrzebne narażenie na promieniowanie niejonizujące;
2) zasada proporcjonalności - warunki i dopuszczalność stosowania źródeł promieniowania niejonizującego będącego przedmiotem szczególnego zainteresowania oraz ceny ustalane są w zależności od korzyści, jakie ich stosowanie zapewnia społeczeństwu w stosunku do potencjalnego ryzyka wystąpienia niekorzystnych skutków ich stosowania, biorąc pod uwagę poziom i czas trwania narażenia ludności w konkretnym przypadku, wiek i strukturę zdrowotną potencjalnie narażonej populacji, sposób, czas i miejsce korzystania z takiego źródła, obecność innych źródeł o różnych częstotliwościach, takich jak i inne istotne okoliczności w konkretnym przypadku;
3) Zasada jawności – dane dotyczące promieniowania niejonizującego są publicznie dostępne.
III ŚRODKI OCHRONY PRZED PROMIENIOWANIEM NIEJONIZUJĄCYM
Wdrażając ochronę przed promieniowaniem niejonizującym, podejmuje się następujące działania:
1) określające granice narażenia na promieniowanie niejonizujące;
2) wykrywanie obecności i określanie poziomu narażenia na promieniowanie niejonizujące;
3) określenie warunków stosowania źródeł promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu;
4) zapewnienie warunków organizacyjnych, technicznych, finansowych i innych dla realizacji ochrony przed promieniowaniem niejonizującym;
5) prowadzenie ewidencji źródeł promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu;
6) wyznaczenie w określony sposób źródeł promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu i niebezpiecznych stref promieniowania;
7) wdrożenie kontroli i zapewnienie w określony sposób jakości źródeł promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu;
8) zastosowanie środków i sprzętu do ochrony przed promieniowaniem niejonizującym;
9) kontrola stopnia narażenia środowiska na promieniowanie niejonizujące oraz kontrola wdrożonych środków ochrony przed promieniowaniem niejonizującym;
10) zapewnienie warunków materialnych, technicznych i innych do systematycznego badania i monitorowania poziomu promieniowania niejonizującego w środowisku;
11) kształcenie i doskonalenie zawodowe kadr w zakresie ochrony przed promieniowaniem niejonizującym w środowisku;
12) informowanie ludności o skutkach zdrowotnych narażenia na promieniowanie niejonizujące i środkach ochronnych oraz informowanie o stopniu narażenia na promieniowanie niejonizujące w środowisku.
W celu wykrycia obecności, określenia zagrożenia, powiadomienia i podjęcia działań chroniących przed promieniowaniem niejonizującym przeprowadza się systematyczne badanie poziomu promieniowania niejonizującego w środowisku.
Rząd przyjmuje Program systematycznych badań poziomu promieniowania niejonizującego w środowisku na okres dwóch lat.
Program z ust. 2 tego artykułu przygotowuje minister właściwy do spraw ochrony przed promieniowaniem niejonizującym (dalej: ministerstwo) we współpracy z organem prowincji autonomicznej odpowiedzialnym za ochronę środowiska (zwanym dalej: właściwym organem prowincji autonomicznej).
Republika lub prowincja autonomiczna zapewnia środki finansowe na realizację programu, o którym mowa w ust. 2 tego artykułu.
Systematyczne badanie poziomu promieniowania niejonizującego w środowisku może prowadzić firma, przedsiębiorstwo lub inna osoba prawna, jeżeli spełnia ona wymagania w zakresie personelu, sprzętu i przestrzeni.
O spełnieniu warunków, o których mowa w ust. 5 niniejszego artykułu, decyduje minister właściwy do spraw ochrony przed promieniowaniem niejonizującym (zwany dalej: ministrem).
Decyzja podjęta w akapicie 6 tego artykułu jest ostateczna.
Minister określa bardziej szczegółowe warunki, jakie muszą spełniać osoby, o których mowa w ust. 5 niniejszego artykułu, wykonujące zadania systematycznego badania poziomu promieniowania niejonizującego oraz sposób i metody systematycznego badania poziomu promieniowania niejonizującego w środowisku.
Osoby, o których mowa w ust. 5 niniejszego artykułu, realizujące zadania systematycznego badania poziomu promieniowania niejonizującego w środowisku, są obowiązane do składania corocznego sprawozdania z wyników tego badania ministerstwu, a dla obszaru prowincji autonomicznej i właściwemu organowi prowincji autonomicznej nie później niż do 31 marca roku bieżącego za rok poprzedni, a w przypadku wystąpienia zdarzenia nadzwyczajnego niezwłocznie.
Minister określa treść i wygląd formularza raportu z ust. 9 tego artykułu.
Spółka gospodarcza, spółka, inna osoba prawna i przedsiębiorca mogą korzystać ze źródeł promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu, jeżeli spełniają następujące warunki:
1) posiadania, zgodnie z przepisami prawa, oceny oddziaływania na środowisko dla tych źródeł promieniowania niejonizującego;
2) aby poziom narażenia ludności nie przekraczał określonych limitów.
O spełnieniu warunków z ust. 1 tego artykułu decyduje minister, a dla obszaru prowincji autonomicznej właściwy organ prowincji autonomicznej.
Decyzja podjęta w akapicie 2 tego artykułu jest ostateczna.
Za wydanie decyzji, o której mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, pobiera się opłatę zgodnie z przepisami regulującymi opłatę administracyjną.
Osoby, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, nie mogą rozpocząć korzystania ze źródeł promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu, zanim nie otrzymają zaświadczenia o spełnieniu warunków ich stosowania.
Minister nakazuje:
1) limity narażenia na promieniowanie niejonizujące;
2) źródła uważane za źródła promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu, a także sposób ich badania.
Przepisy art. 6 tej ustawy nie mają zastosowania do źródeł promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu, zarejestrowanych w ministerstwie właściwym do spraw obrony i ministrze właściwym do spraw wewnętrznych.
Wyjątkowo przepisy art. 6 tej ustawy nie mają zastosowania do:
1) źródła promieniowania niejonizującego przewożone koleją, pojazdami silnikowymi, samolotami lub jednostkami pływającymi, jeżeli istnieje techniczne zapewnienie, że źródło to nie może być wykorzystane lub może generować promieniowanie niejonizujące;
2) źródła promieniowania niejonizującego, które są magazynowane lub wykorzystywane na sprzedaż lub do innych celów w takim stanie, że niemożliwe jest ich uruchomienie lub wykorzystanie w sposób stwarzający potencjalne zagrożenie.
Spółka gospodarcza, przedsiębiorstwo, inna osoba prawna oraz przedsiębiorca wykorzystujący źródła promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu są obowiązani do prowadzenia ewidencji tych źródeł i wyznaczenia osoby odpowiedzialnej za stosowanie ochrony przed promieniowaniem niejonizującym.
Ewidencja źródeł promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu zawiera w szczególności dane o: nazwie, przeznaczeniu i typie urządzenia, częstotliwości, mocy i sposobie pracy.
Minister określa szczegółową treść zapisów z ust. 2 tego artykułu.
Firma gospodarcza, przedsiębiorstwo, inna osoba prawna i przedsiębiorca korzystający z przepisanych źródeł promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu są zobowiązani do zapewnienia badania poziomu swojego promieniowania w środowisku.
Pierwsze badanie źródła promieniowania, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, spółka gospodarcza, spółka, inna osoba prawna oraz przedsiębiorca mają obowiązek przeprowadzić przed rozpoczęciem korzystania ze źródła lub w przypadku zwiększania liczby źródeł, tj. przy zmianie warunków korzystania ze źródła lub przebudowie obiektu ze źródłami promieniowania niejonizującego.
Okresowe badanie poziomu źródeł promieniowania niejonizującego, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, przeprowadza się w wyznaczonym terminie.
Koszty testowania źródeł, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, ponosi użytkownik tych źródeł.
Minister określa rodzaje źródeł promieniowania niejonizującego będącego przedmiotem szczególnego zainteresowania, dla których wymagane jest badanie poziomu promieniowania niejonizującego, oraz okres ich badania.
Firma gospodarcza, spółka i inna osoba prawna może badać poziom promieniowania źródeł promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu w środowisku, jeżeli spełnia ono wymagania w zakresie personelu, sprzętu i przestrzeni.
O spełnieniu warunków z ust. 1 tego artykułu decyduje minister, a dla obszaru prowincji autonomicznej właściwy organ prowincji autonomicznej.
Za wydanie decyzji, o której mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, pobiera się opłatę zgodnie z przepisami regulującymi opłatę administracyjną.
Minister określa bardziej szczegółowe warunki, jakie muszą spełniać osoby wymienione w ust. 1 tego artykułu.
Uprawnienie do badania poziomu źródeł promieniowania niejonizującego, o którym mowa w ust. 2 tego artykułu, cofa minister, czyli właściwy organ prowincji autonomicznej, w przypadku stwierdzenia w następstwie, że spółka, przedsiębiorstwo lub inna osoba prawna nie spełnia określonych warunków lub w przypadku ustalenia, że decyzja została wydana na podstawie nieprawdziwych i niedokładnych danych.
Decyzja z ust. Punkty 2 i 5 tego artykułu są ostateczne.
Spółka gospodarcza, przedsiębiorstwo, inna osoba prawna oraz przedsiębiorca wykorzystujący źródła promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu są obowiązani do prowadzenia ewidencji i przechowywania dokumentacji z przeprowadzonych badań źródeł promieniowania niejonizującego z art. 9 tej ustawy.
Opinia publiczna ma prawo dostępu do informacji, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, zgodnie z prawem.
Spółka gospodarcza, spółka, inna osoba prawna oraz przedsiębiorca, tj. operator lub handlarz, ma obowiązek niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin, powiadomić ministerstwo o nadzwyczajnym zdarzeniu, a na obszarze województwa autonomicznego właściwy organ województwa autonomicznego, tj. organ jednostki samorządu terytorialnego odpowiedzialnej za ochronę środowiska.
Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu, zawiera w szczególności informacje o okolicznościach zdarzenia nadzwyczajnego, miejscu, czasie, bezpośrednim zagrożeniu zdrowia ludzkiego oraz krótki opis podjętych środków.
W celu zbadania narażenia środowiska na promieniowanie niejonizujące, na zlecenie ministerstwa, czyli właściwego organu prowincji autonomicznej, dokonuje się specjalnych pomiarów.
Koszty pomiarów, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, ponosi ministerstwo, czyli właściwy organ prowincji autonomicznej, z wyjątkiem przypadku, gdy na podstawie pomiaru zostaną stwierdzone nieprawidłowości w działaniu lub przekroczenia określonych dopuszczalnych wielkości emisji, gdy koszty pokrywa właściciel emitera promieniowania.
Nadzór nad wdrażaniem przepisów niniejszej ustawy i rozporządzeń wydanych na jej podstawie sprawuje ministerstwo.
Nadzór kontrolny sprawuje ministerstwo za pośrednictwem inspektora ochrony środowiska w zakresie określonym tą ustawą.
Prowincji autonomicznej powierzono kontrolę źródeł promieniowania niejonizującego na terytorium prowincji autonomicznej, zgodnie z tą ustawą.
Jednostce samorządu terytorialnego powierzono kontrolę źródeł promieniowania niejonizującego, dla których zezwolenie na budowę i rozpoczęcie prac wydaje właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego.
Wykonując nadzór kontrolny, inspektor ochrony środowiska ma prawo i obowiązek:
1) kontroluje, czy spółka, spółka, inna osoba prawna i przedsiębiorca spełniają określone warunki korzystania ze źródeł promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu;
2) kontroluje, czy osoby z art. 8 i 11 tej ustawy prowadzą określoną ewidencję;
3) kontroluje, czy osoby, o których mowa w art. 9 tej ustawy, wykonują badania radiacyjne źródeł promieniowania niejonizującego w środowisku;
4) sprawdza, czy podmioty prawne prowadzące systematyczne badania poziomu promieniowania niejonizującego w środowisku spełniają określone warunki;
5) sprawdza, czy podmioty prawne przeprowadzające badania poziomów promieniowania źródeł promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu dla środowiska spełniają określone warunki;
6) sprawdza, czy spółka gospodarcza, spółka, inna osoba prawna, przedsiębiorca, operator lub operator powiadomiła w terminie ministerstwo o zdarzeniu nadzwyczajnym, a dla obszaru województwa autonomicznego właściwy organ województwa autonomicznego, tj. organ jednostki samorządu terytorialnego odpowiedzialnego za ochronę środowiska;
7) kontroluje, czy wdrożone są środki ochrony przed promieniowaniem niejonizującym.
Wykonując zadania, o których mowa w art. 14 tej ustawy, inspektor ochrony środowiska jest uprawniony do:
1) nakazuje usunięcie stwierdzonych braków i dopełnienie określonych warunków osobom korzystającym ze źródeł promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu w terminie przez siebie wyznaczonym;
2) zakazać pracy osobom korzystającym ze źródeł promieniowania niejonizującego szczególnego znaczenia, jeżeli stwierdzone braki nie zostaną usunięte w określonym terminie;
3) nakazać prowadzenie ewidencji z art. 8 i 11 tej ustawy;
4) nakazać spełnienie określonych warunków wykonywania zadań systematycznego badania poziomu promieniowania niejonizującego w środowisku oraz zadań badania promieniowania źródeł promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu w środowisku;
5) zlecić systematyczne badanie poziomu promieniowania niejonizującego w środowisku w zalecany sposób;
6) zlecić badanie poziomu promieniowania źródeł promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu w środowisku w określony sposób;
7) nakazać wdrożenie innych środków ochrony przed promieniowaniem niejonizującym, zgodnie z przepisami prawa.
Inspektorzy ochrony środowiska podczas przeprowadzania kontroli muszą posiadać oficjalny dowód osobisty i plakietkę.
Minister określa urzędową formę identyfikacyjną oraz wygląd i treść znaku.
V JURYSDYKCJA DO ROZPATRYWANIA SKARGI
Inspektor ochrony środowiska podejmuje decyzję w sprawie środków z art. 15 tej ustawy.
Od decyzji inspektora ochrony środowiska przysługuje odwołanie do ministra w terminie 15 dni od dnia otrzymania decyzji.
Odwołanie od decyzji inspektora ochrony środowiska nie wstrzymuje wykonania decyzji.
Decyzja Ministra w sprawie odwołania z ust. 3 tego artykułu jest ostateczna.
Firma, przedsiębiorstwo lub inna osoba prawna zostanie ukarana grzywną w wysokości od 1 500 000 do 3 000 000 dinarów za przestępstwo gospodarcze, jeśli:
2) nie spełnia określonych warunków korzystania ze źródeł promieniowania niejonizującego szczególnego zainteresowania lub jeżeli korzysta ze źródeł promieniowania niejonizującego szczególnego zainteresowania przed otrzymaniem ustawy stwierdzającej spełnienie określonych warunków (art. 6);
3) nie zapewnia badania poziomu promieniowania źródeł promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu dla środowiska (art. 9);
4) bada poziom promieniowania źródeł promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu w środowisku, ale nie spełnia określonych warunków lub nie posiada ustawy o spełnieniu tych warunków (art. 10);
5) nie powiadamia ministerstwa, właściwego organu województwa autonomicznego lub organu jednostki samorządu terytorialnego odpowiedzialnego za ochronę środowiska w wyznaczonym terminie o wystąpieniu zdarzenia nadzwyczajnego (art. 12).
Osoba odpowiedzialna w osobie prawnej również zostanie ukarana grzywną w wysokości od 100 000 do 200 000 dinarów za przestępstwo gospodarcze, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu.
Oprócz kar pieniężnych za wykroczenia gospodarcze z ust. 1 pkt. 1), 2), 3) i 4) tego artykułu, na spółkę, przedsiębiorstwo lub inną osobę prawną może zostać nałożony środek ochronny zakazujący wykonywania określonej działalności gospodarczej przez okres do dziesięciu lat.
Oprócz kary pieniężnej za przestępstwo gospodarcze, o której mowa w ust. 1 tego artykułu, na osobę odpowiedzialną w osobie prawnej może zostać nałożony także środek zabezpieczający zakazujący wykonywania określonych obowiązków na okres do dziesięciu lat.
Firma, przedsiębiorstwo lub inna osoba prawna zostanie ukarana grzywną w wysokości od 500 000 do 1 000 000 dinarów za wykroczenie, jeśli:
1) nie składa ministrowi, tj. właściwemu organowi prowincji autonomicznej, w wyznaczonym terminie sprawozdań z wyników systematycznych badań poziomu promieniowania niejonizującego w środowisku (art. 5 ust. 9);
2) nie prowadzi wymaganej ewidencji źródeł promieniowania niejonizującego szczególnego znaczenia i nie wyznacza osoby odpowiedzialnej za stosowanie środków ochrony przed promieniowaniem niejonizującym (art. 8 ust. 1);
3) nie prowadzi ewidencji i nie prowadzi dokumentacji z przeprowadzonych badań poziomu promieniowania źródeł promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu dla środowiska (art. 11 ust. 1).
Za wykroczenie, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu, osoba odpowiedzialna w spółce, przedsiębiorstwie lub innej osobie prawnej również zostanie ukarana grzywną w wysokości od 25 000 do 50 000 dinarów.
Grzywna w wysokości od 250 000 do 500 000 dinarów zostanie nałożona na przedsiębiorcę, jeżeli:
1) nie spełnia określonych warunków korzystania ze źródeł promieniowania niejonizującego szczególnego zainteresowania lub jeżeli korzysta ze źródeł promieniowania niejonizującego szczególnego zainteresowania przed otrzymaniem aktu stwierdzającego spełnienie określonych warunków (art. 6);
2) nie prowadzi wymaganej ewidencji źródeł promieniowania niejonizującego szczególnego znaczenia i nie wyznacza osoby odpowiedzialnej za stosowanie środków ochrony przed promieniowaniem niejonizującym (art. 8 ust. 1);
3) nie zapewnia badania poziomu promieniowania źródeł promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu dla środowiska (art. 9);
4) nie prowadzi ewidencji i nie prowadzi dokumentacji wykonanych badań poziomów promieniowania źródeł promieniowania niejonizującego o szczególnym znaczeniu dla środowiska (art. 11 ust. 1);
5) nie powiadamia ministerstwa, właściwego organu województwa autonomicznego lub organu jednostki samorządu terytorialnego odpowiedzialnego za ochronę środowiska w wyznaczonym terminie o wystąpieniu zdarzenia nadzwyczajnego (art. 12).
Oprócz kary pieniężnej za przestępstwo, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 niniejszego artykułu, na przedsiębiorcę może zostać nałożony także środek zabezpieczający zakazujący wykonywania określonej działalności przez okres do trzech lat.
VII PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I KOŃCOWE
Rozporządzenia wykonawcze do tej ustawy zostaną wydane przez ministra w ciągu roku od dnia jej wejścia w życie.
Spółka gospodarcza, spółka, inna osoba prawna oraz przedsiębiorca korzystający ze źródeł promieniowania niejonizującego są zobowiązani do dostosowania swojej działalności do przepisów tej ustawy w terminie trzech lat od dnia jej wejścia w życie.
Ustawa ta wchodzi w życie ósmego dnia po jej opublikowaniu w „Dzienniku Urzędowym Republiki Serbii”.
{newsletter_subscriber
