Birkaç ayrı birimden oluşur: 1. Büyük beyin (Cerebrum)2. Beyincik3. Köprü (Pons) 4. Medulla oblongata 5. Omurilik (Medulla spinalis)6. Ellerin ana sinirleri, dallarıyla7. Bacakların ana sinirleri, dallarıyla birlikte 1) BÜYÜK BEYİN (Serebrum) (Şek. 11) Arkasında) bağlayıcı beyin ve b) uç beyinden oluşur. Bağlantı beyni, epitalamus, talamus ve hipotalamus ile meme bezleri ve hipofiz bezinin arka lobundan oluşur. Son beyin, beynin her iki yarım küresi, bazal gangliyonlar ve koku duyusu kısmından oluşur. 4 ayrı parçası (lob) vardır: bütün, paryetal, oksipital ve zamansal. Beyin farklı duyulardan oluşan karmaşık bir mekanizmadır. Günümüzün okul tıbbı, beynin hangi bölümlerinin hangi vücut fonksiyonlarını kontrol ettiğini kısmen çözmeyi başardı, ancak pek çok bilinmeyen hala gizli. Beynin neredeyse tüm yaşam süreçlerini yürüten bir bilgisayar olduğu söylenebilir. Vücudun bu kadar karmaşık bir organı göz önüne alındığında, örneğin beynin belirli işlevlere sahip bazı kısımlarını incelemek iyi olur. Talamus ve hipotalamusun işlevleri olan görme, konuşma ve işitme işlevlerini beynin hangi bölümleri kontrol eder?
Sağlık kontrolümüzü gerçekleştirmek için öncelikle beynin hangi bölgesinden yetersiz radyasyon aldığımızı tespit etmek yeterli olup, ileri tetkik ve hastalığın teşhisi hücre uzmanı tarafından yapılacaktır.
2) BEYAZ (Beyincik) Beyincik, başın oksipital kısmında, serebrumun altında yer alır. Bir çift kolla orta beyne bağlantı, ayrıca pons ve medulla ile bir çift kolla bağlantı. Kas kas sisteminin çalışmasını dengeler ve fiziksel dengeyi korur. Aslında insanın iradesine tabi olan merkezler üzerinde bir nevi kontrol uygular. Aynı zamanda serebral korteks üzerinde de etkisi vardır. Beyincikteki patolojik süreçler ciddi değişikliklere ve kalıcı hasara yol açabilir. Beyincik gibi beyinciğin de iki lobu vardır: sağ ve sol. Beyinciği incelerken hastalığın sağ lobda mı yoksa sol lobda mı olduğunu, hangi kısmın etkilendiğini ve hangisinin (örneğin sağ lob, alt üçte birlik kısım vb.) belirlenmesi önemlidir. Beyincik orta beyne köprü (Pons) aracılığıyla bağlanır. Arka beyin serebrum, köprü ve eşkenar dörtgen çöküntülerini içeriyordu.
3) KÖPRÜ (Pons) Beyincik ve beyincik köprü aracılığıyla sinir yollarıyla birbirine bağlanır. Suprapons, hem ponsu hem de medulla oblongata'yı beynin orta kısmına bağlayan kısımdır. Thalamus'a bağlı olan Pedunculus cerebri'dir.
4) MEDULLA OBLONGATA Somatik sinir sisteminin bir parçasıdır, yaklaşık 3 cm uzunluğunda ve omuriliğin beyne doğru uzantısı şeklinde yer alır. Sonunda, birçok önemli duyusal beyin sinirinin sinir kütlesinden çiftler halinde ortaya çıktığı eşkenar dörtgen depresyonu adı verilir. Bunlar I-XII sinir çiftleridir. Bunları sıralayalım: I. Nervus olfactorius Olfaktör (koku alma) siniri. Nazal epitelden koku merkezi olan bazal serebrum'a gider. II. Nervus optikus Optik sinir. Görüntüyü retinadan beyne bağlayan görme merkezine iletir. III. Nervus oculomotorius Göz siniri, göz küresinin sürücüsü. IV. Nervus trochlearis Göz küresinin dolaşımını sağlar.V. Nervus trigeminus N. ophthalmicus, N. maxillaris ve N. mandibularis aracılığıyla yüzdeki duyuları ileten üç dallı bir sinir. VI. Nervus abducens Göz küresini yalnızca yana doğru hareket ettirir. VII. Nervus facialis Fasiyal sinir. Yüz hareketlerini ve yemeğin çiğnenmesini düzenler. VIII. Vestibulokoklearis siniri kulağa gider. İşitme siniri. Aynı zamanda dengenin korunmasına da hizmet eder.IX. Nervus glossopharyngeusFarinks kaslarıyla aynı. Dil, yutak ve bademciklerden gelen uyarıları iletir. X. Nervus vagus Kalbin çalışmasına eşdeğerdir ve sindirim sistemindeki bezler ve kasların yanı sıra solunum organları ve dış kulağı da besler.XI. Nervus Accessorius Trapezius kası ve başı hareket ettiren kas ile aynı hizadadır ve vagus sinirinin çalışmasına yardımcı olur.XII. Nervus Hypoglossus Dilin duyusal uyarılarını ileten sinir. Bunlar, motor rolleri ve aynı zamanda duyuların iletimi olan 12 çift sözde beyin siniridir. Vagus hariç hepsi başın duyu organlarını ve bezlerini besler ve vagus da göğüs ve karın bölgesinde bulunur. Parasempatik sinirlere aittir. Muayene sırasında bu sinirlerin her birinin özellikle sağda, özellikle sol tarafta kontrol edilmesi, özellikle etki alanına giren alanlardan kaynaklanan rahatsızlıklar varsa iyi olur.
5) Omurilik (Medulla spinalis) Omurilik, medulla oblongata'dan başlayıp, omurlardaki açıklıklardan geçerek omurganın sakral kısmına giden omurganın merkezi siniridir. Omurilikten 31 veya 32 çift omurilik siniri çıkar. Boyun (servikal) kısmından 3 çift, torasik (torasik) kısımdan 12, lomber (lomber) kısımdan 5, sakral (sakral) kısımdan 5 ve sakral kısımdan 1 veya 2 çift sinir çıkar. Omuriliğin üç kılıfı vardır: Dura mater, Arachnoidea ve Pia mater. Kesitte üç kılıf görülebilmektedir. Omuriliğin kendisi beyaz ve gri renkli ince sinir liflerinden oluşur. Orta kısmı gri olup kesiti kelebek şeklindedir.
6) KOLLARIN ANA SİNİRLERİ (dallarıyla birlikte) Kolların ana sinirleri, C 5 - Th 1 omurlarından çıkan sinirlerden oluşan brakiyal pleksustan çıkar. Sinirler şunlardır: 1. Başparmak siniri (Nervus radialis)2. Merkezi sinir (Nervus medianus) 3. Ulnar sinir (Nervus ulnaris)4. Kas-deri siniri (Nervus musculocutaneus) Tüm bu sinirlerin elde giderken çeşitli yerlerinde çatallar vardır, böylece el aslında birçok başka sinirle de doludur, böylece yoğun bir sinir ipliği ağı oluşturur. Eldeki sinirlerin durumunu incelerken, hangi sinirlerin tutulduğu ve yollarının hangi kısımlarında anormalliklerin oluştuğunu net bir şekilde anlayana kadar bu dört sinir üzerinde tek tek yoğunlaşırız. Boyun omurlarından başlamalıyız çünkü çoğu durumda (genellikle romatizmal hastalıklarda) en büyük zorlukların ortaya çıktığı yer burasıdır. Sağ eli muayene ettikten sonra aynı muayeneye sol elin sinirlerine geçiyoruz. Zihinsel olarak takip etmek zor ise el sinirlerinin görselini kullanabiliriz. Elbette tüm anormallikleri not etmek gerekiyor.
7) BACAĞIN ANA SİNİRLERİ (Şekil 19) (dallarıyla birlikte) Bacakların ana sinirleri omurganın bel kısmından çıkar ve lomber pleksus (Plexus lumbalis) olarak adlandırılan kısmı oluşturur, daha sonra çapraz kısımdan (plexus sacralis) ve koksigeal kısımdan (plexuscoccygeus) oluşur. Evet bu sinirlerin isimleri şöyle sıralanıyor: 1. Kalça siniri (Nervus ischiadicus)2. Femoral-incin siniri (N. femoralis)Nervus ischiadicus dizin hemen üzerinde iki dala ayrılır: a) ortak siyatik sinire (N. peroneus ccmmunis) ayrılır ve bu daha sonra derin siyatik sinire (N. peroneus profundus) ve yüzeysel siyatik sinire (N. peroneus superficialis) ve b) tibial sinire (N. tibialis) ayrılır. Pleksus tüm bacak ve ayak boyunca uzanır. Önce sağ, sonra sol bacağı inceliyoruz. Muayene, el muayenesinde yaptığımız gibi yapılır. Lomber ve sakral kısımlardaki sinir pleksuslarına (pleksuslar) özellikle dikkat edilmeli ve tam olarak hangi sinirlerin dahil olduğunu ve anomalilerin seyrinin hangi eyerlerinde olduğunu tespit etmek gerekir. Tüm vücudun resmini tamamlamak için interkostal kısımlardaki sinirlere de bakabiliriz.
